Bazylika św. Stanisława Biskupa Męczennika w Lublinie

Msze, zwiedzanie i dojazd

Do nawigacji wpisz Złota 9, Lublin (adres w Wikidata). Aktualne godziny mszy, dostępność wnętrza i ewentualne opłaty za zwiedzanie sprawdź na stronie lubelskich dominikanów.

Od południa do kościoła przylega klasztor z dwoma wewnętrznymi dziedzińcami, nazywanymi wirydarzami. W jego wschodniej części znajduje się „Sala Unii”, dawny refektarz, czyli klasztorna jadalnia, ze sklepieniem wspartym na jednym filarze. Zasady udostępniania tej części zespołu sprawdź osobno.

Jeśli planujesz spacer poświęcony lubelskim świątyniom, uwzględnij też archikatedrę św. Jana w Lublinie. Kolejność odwiedzin dopasuj do godzin nabożeństw i udostępniania wnętrz.

Architektura i wnętrze

Fasadę wyróżniają dwie wieże i wysoki, późnorenesansowy szczyt schodkowy. Kruchta, czyli przedsionek przed wejściem, jest przesunięta względem głównej osi kościoła. To skutek zabudowania działek przed świątynią w XVIII wieku.

Wnętrze otacza jedenaście kaplic.

Miejsce	Co obejrzeć
Kaplica Tyszkiewiczów	Fresk Sądu Ostatecznego w kopule oraz stiukowe przedstawienia postaci ze Starego Testamentu
Kaplica Firlejów	Piętrowy nagrobek Mikołaja i Piotra Firlejów oraz sklepienie w typie lubelskim
Kaplica Szaniawskich	Obraz przedstawiający pożar Lublina w 1719 roku
Ołtarz Matki Bożej Różańcowej	Najstarszy obraz w kościele, pochodzący z początku XVI wieku

Sześć obrazów zdobiących nawy boczne pochodzi z pracowni Tomasza Dolabelli. W większości kaplic stoją ołtarze z drugiej połowy XVIII wieku, ze złoconymi drewnianymi figurami z puławskiej pracowni Sebastiana Zeisla.

Historia kościoła i klasztoru

Pierwszą fundację kościoła klasztornego datuje się na 1253 rok, według Wikipedii. Obecny kościół powstał w XIV wieku z fundacji Kazimierza Wielkiego.

Do początku XVI wieku miał dwie nawy i wydłużone prezbiterium, czyli część przy ołtarzu głównym przeznaczoną dla zakonników. Później dodano drugą nawę boczną. Obecny kształt świątynia otrzymała podczas przebudowy po pożarze w 1575 roku. Tytuł bazyliki mniejszej nadał jej papież Paweł VI 21 czerwca 1967 roku.

Dawnej relikwii Krzyża Świętego nie zobaczysz: została skradziona z kaplicy Firlejów w nocy z 8 na 9 lutego 1991 roku. Z jej kultem wiąże się druga nazwa świątyni, bazylika Relikwii Drzewa Krzyża Świętego.

Po kasacie klasztoru i usunięciu zakonników w latach 80. XIX wieku w jego pomieszczeniach urządzono między innymi koszary. Dominikanie odzyskali część własności w 1938 roku. Po 1945 roku dużą część zabudowań zajęły dom dziecka oraz Teatr Lalki i Aktora im. Hansa Christiana Andersena.

Fot. This file was created and uploaded by User:Szater Ten plik został stworzony i do, Public domain, Wikimedia Commons